Privredna komora Vojvodine

Na svakom kvadratnom kilometru živi 93,6 stanovnika. Najveća gustina nastanjenosti je u Novom Sadu i okolini (380 na kvadratni kilometar) a najmanja u opštini Sečanj (svega 35 stanovnika na kvadratni kilometar).

STANOVNIŠTVO

Vojvodina je prilikom popisa 31. marta 1991. imala 2.013.889 stanovnika. U stanovništvu Srbije učestvuje sa 20,6%. Žena ima 51,3%, a muškaraca 48,7%. Prvi put posle drugog svetskog rata izostao je rast stanovništva. U odnosu na 1981. godinu broj stanovnika je smanjen za oko 1% i to je prvi put za proteklih pet medupopisnih decenija. Prvi put posle drugog svetskog rata komponenta biodinamike postaje jedini faktor porasta stanovništva, dok migracije dobijaju negativnu dimenziju. Očigledne su promene u razmeštaju stanovnišva u vojvođanskom prostoru, tako da depopulacione opštine povećavaju svoju dominaciju. Prema popisu je 37 od 45 opština imalo pad stanovništva, i to 35 do 10%, a dve opštine od 10% (Žitište i Nova Crnja). Broj stanovnika u ovim opštinama smanjen je za 47.600. Samo osam vojvođanskih opština ostvarilo je rast stanovništva do 10% i one čine svega 16,7% površine ovog prostora. U njima je ukupan porast stanovništva iznosio 26.700. Formiraju ih opštine koje okružuju novosadsku aglomeraciju (uključujući i ovu opštinu-grad), kao i tri koje su funkcionalno deo beogradskog urbanog regiona (Pećinci, Stara Pazova i Pančevo).

Karakteristika vojvođanskog prostora je i promena u demografskim strukturama ruralnih prostora, što kao rezultat ima "premeštanje" reprodukcije stanovništva iz seoskih u gradske sredine. Međutim, porast urbanog stanovništva (1,93%) ne predstavlja dovoljnu kompenzaciju za pad ruralnog, kao što je to bio slucaj u ranijem periodu, iako je postignut relativno visok stepen urbanizacije (1991. 55,7% gradskog stanovništva). Osnovna komponenta rasta urbanog stanovništva je prirodni priraštaj (95,2%), a migraciona kretanja imaju minoran značaj (svega 4,8%).

Stopa prirodnog priraštaja u Vojvodini je već desetak godina blizu nule, ili negativna (1-3,7 ‰) i spada, zajedno sa centralnom Srbijom, u najniže u Evropi, za razliku od stope na Kosovu i Metohiji koja spada u najviše (pozitiva 17,5 ‰ u 1996.).

Srednji životni vek 1992-1993. bio je 73,06 godina kod žena, a kod muškaraca 67,06 godina, što je stagnacija u odnosu na deceniju ranije. Prosečna starost muškaraca u 1991. bila je 36,0 godina, što je porast za 1,2 godine, a kod žena sa 37,4 na 38,9. Indeks starenja stanovništva (odnos starog stanovništva iznad 60 godina i mladog do 20 godina) iznosi 71,0 što je dovelo Vojvodinu u stadijum demografske starosti.

Smrtnost odojčadi na 1.000 novorođene dece iznosi 15,0, što predstavlja blagi porast, ali i dalje spada u najniže u Evropi.

Vojvodina je poznata po nacionalnoj šarolikosti. U njoj žive pripadnici 26 naroda, nacionalnih manjina i etničkih grupa. Po popisu iz 1991. najviše je bilo Srba 1.143.723 (ili 56,8%), zatim Mađara 339.491 (16,9%), Hrvata 74.808 (3,7%), Slovaka 63.545 (3,2%), Crnogoraca 44.838 (2,2%), Rumuna 38.809 (1,9%), Roma 24.366 (1,2%), Bunjevaca 21.434 (1,1%), Rusina 17.625 (0,9%) i Makedonaca 17.472 (0,9%). Kao Jugosloveni izjasnilo se 174.295, ili 8,7% vojvođanskog stanovništva. Popisano je, zatim, 4.565 Ukrajinaca, 2.730 Slovenaca, 2.363 Albanaca, 2.361 Čeha, 1.783 Šokaca, 1.019 Rusa, 669 Poljaka, 513 Jevreja, 483 Grka, 187 Turaka, Vlaha 132 i ostalih naroda 1.465.

Ranije je ogromna većina stanovništva živela od poljoprivrede. U poslednjim decenijama širi se podela rada i raste broj zaposlenih u drugim delatnostima, a drastično se smanjuje broj onih kojima je poljoprivreda osnovni izvor egzistencije. Davne 1961. godine poljoprivredno stanovništvo je činilo 51,7% ukupnog stanovništva, deset godina kasnije taj procenat je 38,9%, naredne decenije pada na 19,9%, da bi 1991. godine spao na 13,7%. Smanjuje se učešće poljoprivrednog stanovništva Vojvodine u Republici Srbiji sa 17,1% u 1981, na 15,9% u 1991. godini.

Od ukupnog stanovništva u zemlji aktivno je 44,3%, izdržavano 39,2%, dok je 16,4% lica sa ličnim prihodom (najviše penzionera).

Veličina i iskorišcenost radno sposobnog stanovništva pokazatelji su razvijenosti pojedinih područja, jer postoji pozitivna korelaciona veza izmedu porasta radno sposobnog stanovništva i porasta aktivnog stanovništva. Radno sposobno stanovništvo smanjeno je za 28.615, međutim njegovo učešce u ukupnom stanovništvu koje živi u zemlji je 64,8% i veće je nego u Republici Srbiji za 2,04 strukturna poena. Ekonomska iskorišćenost radnog kontigenta (odnos broja aktivnih lica radno sposobnog uzrasta i radnog kontigenta stanovništva) u Vojvodini je viša (i iznosi 63,3%) u odnosu na Republiku (62,0%).

Prema popisu 1991. godine u kontigentu aktivnog stanovništva obavljalo je zanimanje u Vojvodini 774.452 stanovnika. Broj zaposlenih u poljoprivredi smanjio se u posleratnom periodu sa oko 520 na oko 200 hiljada, ili relativno sa 61,3% na 25,7%. Najviše zaposlenih je u industriji (231 hiljada), ili 29,9%. Trgovina zapošljava 68 hiljada ili 8,80% Vojvođana. Zatim dolaze obrazovanje (42,5 hiljada), građevinarstvo (40 hiljada), saobraćaj i veze (oko 40 hiljada), zdravstvena i socijalna zaštita (preko 36 hiljada), društveno-političke zajednice (preko 34 hiljade), zanatstvo (sa oko 25 hiljada), finansijske i druge organizacije (preko 20 hiljada), ugostiteljstvo i turizam (oko 16 hiljada), vodoprivreda (oko 2.500) i šumarstvo (preko dve hiljade). Najbrži rast zaposlenih dogodio se u građevinarstvu (7,5 puta prema 1953. godini), zatim u industriji (4,4 puta) u trgovini i ugostiteljstvu (preko 3 puta) i saobraćaju i vezama (2,5 puta). Zahvaljujući najvećem procentu zaposlenih u industriji i trgovini (zajedno gotovo 39%), Vojvodina ima odlike razvijenog područja.

NASELJA I OKRUZI

Više od polovine stanovništva u Pokrajini živi u gradovima i naseljima koja su to postala poslednjih decenija. Vojvođansko stanovništvo nastanjeno je u 466 naselja u 45 opštna, od kojih su 52 gradska i 414 ostala naselja (seoska i mešovita). Republika je na prostoru Vojvodine formirala sedam okruga radi sprovođenja republičke vlasti na terenu. Međutim, okruzi su i demografsko-ekonomski rejoni drugog reda, a prvog su Srem, Bačka i Banat.

Severno-bački okrug zahvata, 1.781 km2 površine; u opštinama Bačka Topola, Mali Idoš i Subotica u 45 naselja živi 205.401 stanovnik, ili 115 na jedan km2. Sedište okruga je u Subotici.

Srednje-banatski okrug prostire se na 3.257 km2, a u opštinama Žitište, Zrenjanin, Nova Crnja, Novi Becej i Secanj u 55 naselja živi 221.353 stanovnika, ili 68 stanovnika na jedan km2. Sedište okruga je u Zrenjaninu.

Severno-banatski okrug leži na 2.328 km2, a u opštinama Ada, Kanjiža, Kikinda, Novi Kneževac, Senta i Coka u 50 naselja živi 179.783 stanovnika, uz gustinu nastanjenosti od 77 stanovnika na jedan km2. Centar okruga je u Kikindi.

Južno-banatski okrug obuhvata prostor od 4.248 km2, a u pripadajucim opštinama Alibunar, Bela Crkva, Vršac, Kovačica, Kovin, Opovo, Pančevo i Plandište u 94 naselja živi 328.428 stanovnika, ili 77 na jedan km2. Sedište okruga je u Pančevu.

Zapadno-bački okrug prostire se na 2.406 km2, s tim što u opštinama Apatin, Kula, Odžaci i Sombor u 37 naselja živi 215.916 stanovnika, čija je gustina nastanjenosti 90 stanovnika na jedan km2. Sedište okruga je u Somboru.

Južno-bački okrug zauzima prostor od 4.018 km2, a u pripadajucim opštinama Bač, Bačka Palanka, Bački Petrovac, Beočin, Bečej, Vrbas, Žabalj, Novi Sad-grad, Srbobran, Sremski Karlovci, Temerin i Titel u 76 naselja živi 553.027 stanovnika, po popisu iz 1991. godine, ili 138 stanovnika na jednom km2. Sedište okruga se nalazi u Novom Sadu.

Sremski okrug zahvata površinu od 3.480 km2, a u opštinama Indija, Irig, Pećinci, Ruma, Sremska Mitrovica, Stara Pazova i Šid u 109 naselja živi 309.981 stanovnik, sa gustinom nastanjenosti od 89 stanovnika na jedan km2. Sedište okruga je u Sremskoj Mitrovici.

Vojvodina je sredinom 1996. godine, na osnovu prirodnog priraštaja i registrovane migracije, imala 2.022.000 stanovnika. Proces povećanja opština sa negativnim prirodnim priraštajem nije zaustavljen, i onom iz popisa pridružile su se tri do cetiri opštine. Preko 70% naselja zahvatila je epidemija smanjenja, pa se i veliki broj gradskih naselja počeo približavati ostalim (preko 60% naselja), dok gotovo tri četvrtine ostalih naselja imaju negativan prirodni priraštaj posle popisa 1991. godine do danas.